Do żelowania nie trzeba przygotowywać domu tak jak do fumigacji. Nikt nie okrywa budynku folią, nie wynosi elektroniki i nie wyprowadza się na kilka dni. Mimo to od kilku prostych rzeczy po stronie właściciela zależy, czy zabieg obejmie całe porażone drewno i czy preparat dobrze w nie wniknie.
Najważniejsza zasada jest prosta: Xilix Gel działa tam, gdzie zostanie naniesiony. Belka zasłonięta kartonami, krokiew schowana pod wełną mineralną albo murłata zastawiona starymi meblami zostanie poza zabiegiem. Dlatego większość przygotowań sprowadza się do jednego: odsłonić drewno i zadbać o warunki, w których żel może zadziałać.
Przed oględzinami i wyceną
Zakres i sposób żelowania ustalamy po obejrzeniu konstrukcji. Rozmowa pójdzie szybciej, jeśli przygotujesz kilka informacji:
- Zdjęcia śladów. Otwory wylotowe z bliska, mączka drzewna, miejsca, w których ją widać. Pomaga nam to wstępnie ocenić, z jakim owadem mamy do czynienia.
- Historia drewna. Czy więźba była wcześniej czymś malowana, lakierowana albo impregnowana i kiedy. Powłoki utrudniają wnikanie preparatu.
- Ocieplenie poddasza. Czy krokwie i belki są odkryte, czy zabudowane wełną, płytami lub boazerią.
- Wejście na poddasze. Jak się tam dostać, czy jest oświetlenie i czy da się przejść wzdłuż całej konstrukcji.
Na tej podstawie ustalamy, czy wystarczy żelowanie powierzchniowe, czy przy grubych lub silnie porażonych elementach potrzebne będą nawierty i iniekcja. Może się też okazać, że owady są w tak wielu zakrytych miejscach, że skuteczniejsza będzie fumigacja.
Kilka dni przed zabiegiem: co zrobić samemu
1. Odsłoń drewno
Usuń rzeczy składowane przy krokwiach, belkach, murłatach i słupach. Żel nanosi się na wszystkie dostępne powierzchnie elementu, a szczególnie ważne są złącza i miejsca, w których drewno styka się z murem. Jeśli na poddaszu jest dużo rzeczy, nie musisz wynosić wszystkiego, wystarczy odsunąć je od drewna tak, żeby dało się podejść do każdej belki.
2. Ustal, co z ociepleniem
To najczęstszy problem przy poddaszach użytkowych. Krokwie schowane pod wełną i płytami gipsowo-kartonowymi nie zostaną objęte żelowaniem od strony wnętrza. Są trzy wyjścia: odsłonić drewno w zaatakowanych miejscach, wprowadzić preparat iniekcją przez otwory albo, jeśli zasiedlenie jest rozległe i ukryte, wybrać fumigację, która nie wymaga odkrywania. Decyzję warto podjąć przed terminem zabiegu, a nie w jego trakcie.
3. Zabezpiecz to, co jest pod spodem
Preparat nanosi się natryskiem lub pędzlem, a żel ma barwę, dzięki której widać, gdzie został nałożony. Rzeczy stojące bezpośrednio pod belkami, takie jak ubrania, materace, kartony czy żywność, lepiej wynieść albo przykryć. Ustal z wykonawcą, kto zabezpiecza podłogę folią.
4. Pomyśl o zwierzętach
Substancją czynną Xilix Gel jest permetryna. Według amerykańskiego National Pesticide Information Center koty są na nią bardziej wrażliwe niż psy i ludzie, bo ich organizm długo ją rozkłada, a dla ryb i innych organizmów wodnych jest silnie toksyczna.[1] Dlatego na czas zabiegu i schnięcia drewna nie wpuszczaj kota do pomieszczeń, w których nakładano preparat. Jeśli akwarium stoi w pomieszczeniu, w którym będą prace, przenieś je albo szczelnie przykryj.
5. Sprawdź wilgoć
Producent wymaga, by drewno w chwili zabiegu miało wilgotność poniżej 25%. Mokre drewno gorzej przyjmuje preparat. Jeśli na poddaszu był przeciek albo na belkach widać zacieki, najpierw usuń przyczynę i pozwól drewnu wyschnąć. O ograniczaniu wilgoci piszemy w artykule zabezpieczenie drewna przed wilgocią.
6. Wybierz termin
Preparat w chwili nakładania musi mieć temperaturę co najmniej 10°C i nie wolno go nakładać na zamarznięte drewno. Na nieogrzewanym poddaszu zimą bywa to trudne do spełnienia, dlatego przy takich obiektach planujemy zabieg z wyprzedzeniem albo przesuwamy go na cieplejszy okres. Więcej o zwalczaniu szkodników w chłodnych miesiącach w artykule czy szkodniki drewna można zwalczać zimą.
W dniu zabiegu: co robimy my
- Oględziny przed aplikacją. Sprawdzamy stan drewna, wilgotność i miejsca żerowania.
- Przygotowanie powierzchni. Oczyszczamy drewno z pyłu i zabrudzeń, usuwamy luźne, zniszczone fragmenty i, jeśli to konieczne, stare powłoki.
- Nawierty. Przy grubszych lub silnie porażonych elementach wykonujemy otwory, przez które preparat trafia głębiej w drewno.
- Aplikacja. Nakładamy żel natryskiem lub pędzlem, ze szczególnym uwzględnieniem złączy, podpór i zagłębień. Dawkę dobieramy do tego, czy zabieg jest leczniczy, czy profilaktyczny.
W czasie aplikacji domownicy nie powinni przebywać w pomieszczeniu, w którym pracujemy. Reszta domu może funkcjonować normalnie, bo żelowanie nie polega na wprowadzaniu gazu do budynku. Jak zabieg wygląda w praktyce na poddaszu, pokazujemy w artykule aplikacja żelu Xilix na poddaszu.
Po zabiegu
- Wietrz pomieszczenie i poczekaj, aż drewno wyschnie, zanim znów zaczniesz z niego korzystać.
- Nie zmywaj i nie szlifuj świeżo zabezpieczonego drewna. Jasna warstwa żelu z czasem wnika w drewno i przestaje być widoczna.
- Nie zabudowuj od razu drewna ociepleniem czy płytami, dopóki preparat nie wniknie i drewno nie wyschnie.
- Usuń przyczyny wilgoci, jeśli były. Zabieg nie zastąpi szczelnego dachu.
Żelowanie a fumigacja: różnica w przygotowaniach
| Żelowanie Xilix Gel | Fumigacja domu | |
|---|---|---|
| Zakres | Wybrane, dostępne elementy drewniane | Całe drewno w budynku, także ukryte |
| Wyprowadzka | Nie, poza pomieszczeniem, w którym trwa aplikacja | Tak, budynek jest wyłączony z użytkowania |
| Elektronika i miedź | Nie trzeba zabezpieczać | Trzeba, bo fosforowodór powoduje korozję miedzi |
| Najważniejsze przygotowanie | Odsłonięcie drewna, sucha konstrukcja, odpowiednia temperatura | Szczelność budynku, wyniesienie żywności, roślin i zwierząt |
| Ochrona na przyszłość | Preparat zostaje w drewnie | Gaz nie zostaje w drewnie, często łączy się go z żelowaniem |
Przygotowanie do fumigacji opisujemy osobno w poradniku jak przygotować dom do fumigacji, a kiedy łączy się obie metody, w artykule fumigacja i Xilix Gel, kiedy łączyć metody.
Najczęściej zadawane pytania
Czy na czas żelowania trzeba się wyprowadzić?
Nie. Żelowanie polega na nakładaniu preparatu bezpośrednio na drewno, a nie na wprowadzaniu gazu do budynku. Domownicy nie powinni przebywać tylko w pomieszczeniu, w którym trwa aplikacja, a po zabiegu trzeba je wywietrzyć i poczekać, aż drewno wyschnie.
Czy trzeba zdejmować ocieplenie z poddasza?
Tylko w tych miejscach, które mają zostać zabezpieczone żelem, bo preparat działa wyłącznie tam, gdzie zostanie naniesiony. Alternatywą jest iniekcja przez otwory albo, przy rozległym i ukrytym zasiedleniu, fumigacja, która nie wymaga odkrywania drewna.
Czy żelowanie można wykonać zimą?
Można, jeśli spełnione są warunki: preparat musi mieć co najmniej 10°C, a drewno nie może być zamarznięte. W ogrzewanym domu zwykle nie stanowi to problemu, na nieogrzewanym poddaszu zabieg trzeba zaplanować w cieplejszym okresie.
Co z kotem i akwarium podczas żelowania?
Substancją czynną Xilix Gel jest permetryna, na którą koty są wyjątkowo wrażliwe, a dla ryb jest silnie toksyczna. Na czas zabiegu i schnięcia drewna nie wpuszczaj kota do pomieszczeń, w których nakładano preparat, a akwarium przenieś lub szczelnie przykryj.
Planujesz żelowanie więźby lub stropu? Prześlij zdjęcia śladów i poddasza. Ocenimy zakres zabiegu i powiemy, co przygotować przed naszym przyjazdem.
Źródła:
[1] National Pesticide Information Center, Oregon State University, Permethrin General Fact Sheet