Towar może być idealnie przygotowany, dokumenty kompletne, a kontener i tak zostanie zatrzymany w amerykańskim porcie. Wystarczy jedna paleta bez znaku albo kilka kantówek z surowego drewna użytych do zablokowania ładunku. Stany Zjednoczone konsekwentnie egzekwują przepisy dotyczące drewnianych opakowań, a koszty ich złamania ponosi zwykle importer, który szybko przenosi je na dostawcę.
Poniżej zebraliśmy wymagania, które musi spełniać drewno opakowaniowe wysyłane z Polski do USA: co podlega przepisom, co jest z nich zwolnione, jak powinien wyglądać znak i co się dzieje, gdy coś się nie zgadza.
Na czym opierają się amerykańskie przepisy
Stany Zjednoczone stosują międzynarodowy standard ISPM 15, opracowany w ramach Międzynarodowej Konwencji Ochrony Roślin (IPPC). W prawie amerykańskim wymagania te są zapisane w przepisach federalnych 7 CFR 319.40-3. Za ich treść odpowiada APHIS, czyli służba ochrony zdrowia zwierząt i roślin przy Departamencie Rolnictwa USA, a kontrole na granicy prowadzi Urząd Celny i Ochrony Granic (CBP).
Cel przepisów jest prosty. Surowe drewno może przenosić owady, które wiercą w nim chodniki i które po wydostaniu się z opakowania mogą zagrozić lasom i drzewostanom w nowym kraju. Dlatego drewno opakowaniowe musi przejść zabieg, który zabija ewentualne szkodniki, i musi być oznakowane tak, żeby inspektor mógł to sprawdzić bez dodatkowych dokumentów.
Według APHIS importer ma obowiązek zapewnić, że każde drewno opakowaniowe, które wjeżdża do USA albo przez nie przejeżdża w tranzycie, jest wolne od szkodników, okorowane, poddane obróbce termicznej lub fumigacji i oznakowane znakiem ISPM 15.[1]
Co podlega przepisom, a co jest z nich zwolnione
Przepisy obejmują opakowania z drewna litego, zarówno iglastego, jak i liściastego. APHIS wymienia wprost palety, nadstawki paletowe i płozy, skrzynie, pudła i kosze, szpule, bębny i podesty ładunkowe, a także drewno sztauerskie, czyli kantówki, kliny i deski używane do mocowania i rozpierania ładunku w kontenerze.[1] Ten ostatni punkt jest szczególnie ważny, bo o drewnie sztauerskim najłatwiej zapomnieć. Zdarza się, że palety mają prawidłowy znak, a ładunek jest zablokowany świeżo przyciętymi deskami z placu budowy.
Spod przepisów wyłączone jest drewno, które przeszło przemysłowy proces przetwarzania. Chodzi o sklejkę, płytę wiórową, OSB i fornir wytworzone przy użyciu kleju, temperatury, ciśnienia lub ich kombinacji. Zwolnione jest też drewno o grubości 6 mm lub mniejszej, beczki na wino i alkohole poddane podgrzewaniu, trociny, wióry, wełna drzewna oraz drewniane elementy trwale przymocowane do pojazdów i kontenerów.[2] Przepisom APHIS nie podlegają także palety plastikowe i metalowe.[1]
Trzeba uważać na opakowania mieszane. Jeśli skrzynia ma ścianki ze sklejki, ale ramę z litych listew, rama musi być poddana obróbce i oznakowana.[2] To samo dotyczy palet z klocków prasowanych i desek z litego drewna.
Dopuszczone metody obróbki
Standard ISPM 15 dopuszcza cztery metody: obróbkę termiczną (HT), nagrzewanie dielektryczne (DH), fumigację bromkiem metylu (MB) i fumigację fluorkiem sulfurylu (SF).[5] Amerykańskie przepisy wymagają, aby drewno było poddane obróbce zgodnie z przepisami federalnymi, a jako przykładowe oznaczenia metod podają HT i MB.[6]
Dla eksportera z Polski bromek metylu nie wchodzi w grę, bo jego stosowanie jest w Polsce zakazane. W praktyce zostają dwie metody. Pierwsza to obróbka termiczna, w której drewno musi osiągnąć w rdzeniu temperaturę co najmniej 56°C i utrzymać ją przez minimum 30 minut.[2] Liczy się temperatura w środku najgrubszego elementu, a nie temperatura powietrza w komorze, dlatego cały proces razem z nagrzewaniem i studzeniem trwa kilka godzin.
Druga to fumigacja fluorkiem sulfurylu, oznaczana kodem SF. ISPM 15 określa dla niej dwa warianty: co najmniej 24 godziny w temperaturze od 30°C albo co najmniej 48 godzin w temperaturze od 20°C, przy czym temperatura drewna nie może spaść poniżej 20°C. Fluorkiem sulfurylu nie wolno fumigować opakowań, w których choć jeden element ma w najmniejszym wymiarze przekroju ponad 20 cm, ani drewna o wilgotności powyżej 75% w przeliczeniu na suchą masę. Korę trzeba usunąć przed fumigacją.[5] Fumigacja przydaje się szczególnie wtedy, gdy towar jest już zapakowany i obróbka termiczna samych opakowań nie wchodzi w grę. Metodę opisujemy na stronie fumigacja fluorkiem sulfurylu ProFume.
Wytyczne APHIS dla importerów wymieniają z nazwy tylko HT i MB. Przed pierwszą wysyłką opakowań oznaczonych kodem SF warto potwierdzić z importerem lub jego agentem celnym, że taki znak nie budzi zastrzeżeń po stronie amerykańskiej.
Sama obróbka nie wystarczy, jeśli drewno ma korę. Standard ISPM 15 wymaga drewna okorowanego i dopuszcza jedynie niewielkie pozostałości kory: kawałki o szerokości poniżej 3 cm, niezależnie od długości, albo szersze, jeśli powierzchnia pojedynczego kawałka nie przekracza 50 cm².[3] Kora na krawędziach desek paletowych to jedna z częstszych przyczyn zastrzeżeń przy kontroli.
Corneco wykonuje obróbkę termiczną zgodną z ISPM 15 na podstawie uprawnień PIORiN. Szczegóły procesu opisujemy na stronie obróbka termiczna zgodna z ISPM 15.
Znak ISPM 15, czyli to, na co patrzy inspektor
Przy wysyłce do USA dowodem obróbki jest znak naniesiony trwale na drewno. Zgodnie z przepisami USA i wytycznymi APHIS znak zawiera:[1][6]
- symbol IPPC (charakterystyczny kłos w ramce),
- dwuliterowy kod kraju, dla Polski PL,
- unikalny numer producenta lub podmiotu wykonującego obróbkę, nadany w kraju pochodzenia,
- kod metody obróbki, na przykład HT dla obróbki termicznej albo SF dla fumigacji fluorkiem sulfurylu.
Znak może nanieść wyłącznie podmiot wpisany do krajowego rejestru prowadzonego przez PIORiN. Inspektorzy zwracają uwagę nie tylko na to, czy znak jest, ale też czy jest czytelny i zgodny ze wzorem. APHIS jako przykłady nieprawidłowego oznakowania podaje brak ramki i niewłaściwy symbol.[1] Rozmyty stempel, znak częściowo zasłonięty folią albo naniesiony tylko na jeden element palety może wystarczyć do zakwestionowania przesyłki. Więcej o elementach znaku piszemy w artykule certyfikat IPPC.
Obróbka nie ma terminu ważności, więc oznakowaną paletę można używać ponownie. Inaczej jest z paletami naprawianymi. Jeśli paleta została naprawiona lub przebudowana, musi przejść obróbkę ponownie, a stary znak trzeba usunąć.[2] Paleta z nowymi, nieoznakowanymi deskami wstawionymi przy naprawie nie spełnia wymagań.
Co się dzieje z przesyłką, która nie spełnia wymagań
Przesyłka z niezgodnym drewnem opakowaniowym nie zostanie wpuszczona do USA. Inspektor może wydać tak zwane Emergency Action Notification, czyli nakaz podjęcia działań naprawczych. Zależnie od sytuacji może to oznaczać zabezpieczenie ładunku plandeką lub fumigację, zniszczenie niezgodnego drewna pod nadzorem APHIS albo odesłanie całej przesyłki do kraju pochodzenia lub innego kraju. APHIS i CBP mogą też prowadzić postępowanie wyjaśniające, ustalając pochodzenie opakowań, dostawcę i miejsce produkcji.[1]
Do tego dochodzą kary finansowe. Od listopada 2017 roku CBP może nałożyć karę już za pojedyncze naruszenie przepisów o drewnie opakowaniowym. Kara może być naliczona do wartości towaru, który wprowadzono lub próbowano wprowadzić, łącznie z opakowaniem. Wytyczne CBP przewidują jej łagodzenie: przy pierwszym naruszeniu do 1–10% naliczonej kwoty, przy drugim do 10–25%, a przy kolejnych nie mniej niż do 25%. Odpowiedzialność mogą ponieść importerzy, przewoźnicy i podmioty prowadzące składy celne.[4]
Kara to często nie największy koszt. Przestój kontenera w porcie, opłaty za przetrzymanie, transport powrotny i opóźnienie dostawy do klienta potrafią kosztować więcej niż sam towar. Dlatego amerykańscy importerzy coraz częściej wpisują zgodność z ISPM 15 do umów z dostawcami, a APHIS wprost to zaleca.[1]
Jak przygotować wysyłkę, żeby uniknąć problemów
Większość zatrzymań wynika nie z braku wiedzy, ale z pośpiechu przy pakowaniu. Kilka zasad pozwala ograniczyć ryzyko do minimum.
Opakowania i drewno sztauerskie kupuj tylko od dostawców wpisanych do rejestru, a przy każdej nowej partii sprawdzaj, czy znak jest na wszystkich elementach i czy jest czytelny. Nie używaj do mocowania ładunku przypadkowych desek i kantówek bez znaku. Jeśli potrzebujesz drewna sztauerskiego, zamów je razem z paletami, poddane obróbce i oznakowane.
Przed załadunkiem obejrzyj drewno pod kątem śladów owadów. APHIS zwraca uwagę na otwory wylotowe, chodniki i mączkę drzewną, a także na świeże, zielone drewno, w którym prawdopodobieństwo obecności szkodników jest większe niż w starym, wielokrotnie używanym.[1] Owady w drewnie oznaczają problem nawet przy prawidłowym znaku. Jak rozpoznać takie ślady, opisujemy w artykule dziurki w drewnie: przyczyny.
Palety używane i naprawiane sprawdzaj szczególnie dokładnie. Każda nowa deska w naprawionej palecie musi być poddana obróbce, a paleta oznakowana ponownie. Przy palecie bez pewnej historii bezpieczniej jest poddać ją obróbce jeszcze raz.
Jeśli towar sam jest z drewna, na przykład meble, elementy konstrukcyjne czy drewno tartaczne, przepisy dotyczące opakowań to tylko część wymagań. Dla samego towaru mogą obowiązywać inne zasady fitosanitarne. O fumigacji ładunków w kontenerach piszemy na stronie fumigacja eksportowa i kontenery, a o formalnościach w artykule odprawa celna: na czym polega.
Najczęściej zadawane pytania
Czy palety wysyłane do USA muszą mieć znak ISPM 15?
Tak. Każde opakowanie z drewna litego, w tym palety, skrzynie i drewno sztauerskie, musi być poddane obróbce i oznakowane znakiem ISPM 15. Bez znaku przesyłka nie zostanie wpuszczona.
Czy sklejka i OSB wymagają obróbki przy eksporcie do USA?
Nie. Drewno przetworzone przemysłowo, takie jak sklejka, płyta wiórowa, OSB i fornir, jest zwolnione z wymagań. Jeśli jednak opakowanie łączy sklejkę z elementami z drewna litego, te elementy muszą być poddane obróbce i oznakowane.
Jaka metoda obróbki jest akceptowana w USA?
Z Polski wysyła się drewno po obróbce termicznej (HT), w której drewno osiąga w rdzeniu co najmniej 56°C przez minimum 30 minut, albo po fumigacji fluorkiem sulfurylu (SF). Bromek metylu jest w Polsce zakazany. Przy opakowaniach oznaczonych kodem SF dobrze jest wcześniej potwierdzić to z importerem.
Czy można ponownie użyć palety ze znakiem ISPM 15?
Tak, obróbka nie traci ważności. Jeśli jednak paleta była naprawiana lub przebudowywana, musi przejść obróbkę ponownie, a stary znak trzeba usunąć.
Co grozi za niezgodne drewno opakowaniowe w USA?
Przesyłka nie zostanie wpuszczona i może zostać odesłana, a drewno zniszczone pod nadzorem. CBP może nałożyć karę naliczaną do wartości towaru, łagodzoną przy pierwszym naruszeniu do 1–10% tej kwoty. Do tego dochodzą koszty przestoju i transportu powrotnego.
Wysyłasz towar do USA na drewnianych paletach lub w skrzyniach? Wykonamy obróbkę termiczną lub fumigację opakowań i doradzimy, jak przygotować opakowania do kontroli.
Źródła:
[1] APHIS, Import ISPM 15-Compliant Wood Packaging Material into the United States
[2] APHIS, Wood Packaging Material
[3] Pallet Enterprise, International Government Officials Change ISPM-15 Rules, Adopt Bark Requirement
[4] CBP, Mitigation Guidelines: Wood Packaging Material Violations
[5] IPPC, ISPM 15: Regulation of wood packaging material in international trade
[6] eCFR, 7 CFR 319.40-3