Rybno to niewielka miejscowość w powiecie działdowskim, między Nidzicą a Lubawą. Stoi tu zabytkowy kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z historią niezwykłą nawet jak na mazurskie standardy — budynek który nigdy nie był projektowany jako świątynia, a który przez niemal sześćdziesiąt lat służył wiernym jako główny kościół parafialny. Dziś jest zabytkiem wymagającym szczególnej ochrony — w tym ochrony drewnianej konstrukcji przed szkodnikami.
Historia obiektu — od mleczarni do kościoła
Wszystko zaczęło się w 1928 roku, gdy dekretem z dnia 3 kwietnia parafia w Rumianie została podzielona na dwie — Rumian i Rybno [1]. Nowa parafia potrzebowała świątyni. W 1929 roku Rada Parafialna podjęła niecodzienny krok — 16 kwietnia 1929 roku kupiła od pani Plath mleczarnię i oberżę z salą taneczną [1]. Kilka lat później obiekt rozbudowano, dodano dwa ołtarze i ukształtowało się wnętrze które częściowo przetrwało do dziś.
To miejsce ma też swoją mroczną kartę. W 1939 roku aresztowano tutejszego duchownego Jana Ossowskiego. Przeszedł przez kilka obozów koncentracyjnych i zginął w 1942 roku w wieku zaledwie 38 lat.
Kościół służył wiernym przez prawie sześćdziesiąt lat — aż w 1988 roku oddano do użytku nowy, większy kościół w Rybnie. Stary budynek przestał być głównym kościołem parafialnym [2][3], ale nie stracił swojej wartości — wciąż jest zabytkiem i świadkiem historii tej miejscowości.
Problem — kołatek domowy i spuszczel w drewnianej konstrukcji
Zabytkowy kościół w Rybnie to po części drewniana, historyczna konstrukcja. Jak to często bywa przy obiektach które przestają być intensywnie użytkowane — elementy drewniane przez lata nie były odpowiednio zabezpieczone przed szkodnikami i wilgocią. To są dwa warunki które drewnojady wykorzystują najchętniej.
Podczas oceny stanu drewna stwierdzono obecność kołatka domowego (Anobium punctatum) i spuszczela pospolitego (Hylotrupes bajulus). Na zdjęciach wyraźnie widać charakterystyczne otwory wylotowe — gęsto rozmieszczone okrągłe otworki o średnicy 1–2 mm na deskach konstrukcji — typowy ślad żerowania kołatka przez wiele lat. Tego typu infestacja przy zabytku nie może być lekceważona — owady w ciągu kilku lat potrafią poważnie osłabić elementy nośne, a przy obiekcie zabytkowym wymiana oryginalnych elementów jest możliwa tylko po uzyskaniu zgody konserwatora i generuje ogromne koszty.
Skala obiektu — wyzwanie logistyczne
Kościół w Rybnie to duży, złożony obiekt — ceglane mury, drewniana wieża, nawa, kaplice boczne i przybudówki. Kompleks jest na tyle rozległy że ekipa Corneco przy przykrywaniu obiektu folią używała podnośników koszowych o różnych zasięgach, z czego najmniejszy miał możliwość „przetransportować” naszych techników na odległość 25 metrów.
Cały obiekt — łącznie z wieżą — został szczelnie ofoliowany. Ze względu na rozmiar i skomplikowaną bryłę prace przygotowawcze trwały kilka etapów. Zdjęcia z drona pokazują imponującą skalę ofoliowania całego kompleksu — z lotu ptaka biała folia przykrywa cały teren kościoła.
Dlaczego fumigacja jest często jedynym rozwiązaniem przy zabytkach?
Drewniana konstrukcja zabytkowego kościoła w Rybnie — więźba dachowa, belki, deski — jest objęta ochroną konserwatorską. Nie można stosować metod inwazyjnych, nie można wymieniać oryginalnych elementów bez zgody konserwatora, nie można mechanicznie ingerować w substancję historyczną.
Fumigacja gazowa spełnia wszystkie wymogi konserwatorskie — nie wymaga ingerencji mechanicznej, nie pozostawia pozostałości chemicznych po przewietrzeniu, nie zmienia wyglądu ani struktury drewna. Eliminuje szkodniki na wszystkich etapach rozwoju jednocześnie, docierając do każdego miejsca w drewnie bez wyjątku.
Po zakończeniu ekspozycji obiekt został przewietrzony i przekazany parafii.
Corneco w okolicach Działdowa i regionie
Corneco realizuje fumigacje również na terenie całego województwa warmińsko-mazurskiego i kujawsko-pomorskiego — w tym w Działdowie, Nidzicy, Lubawie, Iławie i okolicznych miejscowościach. Jeśli zarządzasz zabytkowym obiektem i szukasz profesjonalnej pomocy w walce ze szkodnikami drewna — skontaktuj się z nami.
Zobacz inne realizacje Corneco przy obiektach zabytkowych:
- Fumigacja kościoła pw. św. Marcina w Boleszynie
- Fumigacja kościoła w okolicach Złotowa i Jastrowia
- Fumigacja zabytkowego wiatraka – między Wrocławiem a Legnicą
- Ochrona drewna w obiektach sakralnych
Źródła:
[1] Historia parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rybnie: rybno.parafia.net.pl/historia_parafii
[2] Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rybnie – Wikipedia: pl.wikipedia.org/wiki/Parafia_Najświętszego_Serca_Pana_Jezusa_w_Rybnie
[3] Encyklopedia Warmii i Mazur – Rybno: encyklopedia.warmia.mazury.pl/index.php/Rybno
