Krótka odpowiedź: nie każda. Od 1 stycznia 2010 roku każda nowo wyprodukowana paleta EPAL przechodzi obróbkę termiczną zgodną z ISPM 15 i dostaje znak IPPC.[1] Paleta w obrocie mogła jednak powstać wcześniej, mogła być naprawiana albo może być podróbką. O tym, czy nadaje się na eksport poza Unię, decyduje znak na konkretnej palecie, a nie sam napis EPAL.
Paleta EUR 1200 × 800 mm jest w Polsce tak powszechna, że wiele firm traktuje ją jak automatyczną przepustkę na każdy rynek. Częściowo słusznie. Europejskie Stowarzyszenie Palet (EPAL) od lat wymaga od licencjonowanych producentów obróbki termicznej, a zabieg bromkiem metylu jest dla tych palet zakazany.[1] Problem leży gdzie indziej: palety EPAL krążą w systemie wymiany przez lata, przechodzą przez wiele magazynów i napraw. Ta, która dziś stoi na rampie, nie musi być tą samą paletą, która wyjechała z fabryki.
Jak czytać oznaczenia na palecie EPAL
Oznaczenia rozmieszczone są na klockach wzdłuż dłuższych boków palety. Znak IPPC wypala się na obu środkowych klockach dłuższych boków.[1] Dzięki temu jest widoczny z obu stron, co odpowiada zaleceniu standardu ISPM 15, by znak umieszczać co najmniej na dwóch przeciwległych bokach opakowania.[2]
| Oznaczenie | Gdzie się znajduje | Co oznacza |
|---|---|---|
| „EPAL” w owalu | Cztery klocki narożne | Paleta z licencjonowanej produkcji lub naprawy EPAL. Takie oznaczenie stosuje się od 1 sierpnia 2013 roku.[3] |
| Znak IPPC (kłos) z kodem kraju, numerem i kodem HT | Środkowe klocki dłuższych boków | Paleta przeszła obróbkę termiczną zgodnie z ISPM 15. Kod kraju i numer wskazują kraj obróbki i zarejestrowanego producenta.[1] |
| Klamra kontrolna EPAL | Jeden ze środkowych klocków | Obowiązkowy element nowej palety EPAL. Jej brak przy palecie wyglądającej na nową to sygnał ostrzegawczy.[1][4] |
| Gwóźdź naprawczy | Jeden z klocków | Paleta była naprawiana w licencjonowanym zakładzie EPAL.[1] |
| Numer licencji, rok i miesiąc | Jeden z klocków | Pozwala ustalić, kiedy i przez kogo paleta została wyprodukowana.[1] |
Do eksportu poza Unię liczy się przede wszystkim drugi wiersz. Napis EPAL mówi o standardzie wymiarów i jakości, a znak IPPC o zabiegu fitosanitarnym. Paleta może mieć jedno bez drugiego. Szczegółowe wyjaśnienie, co oznaczają poszczególne elementy znaku IPPC, znajdziesz w artykule certyfikat IPPC.
Kiedy paleta EPAL może nie przejść kontroli
Paleta wyprodukowana przed 2010 rokiem
Obowiązek obróbki termicznej dotyczy palet EPAL produkowanych od 1 stycznia 2010 roku.[1] Paleta starsza mogła przejść zabieg, ale nie musiała. Jeśli na środkowych klockach nie ma znaku IPPC, paleta nie nadaje się do wysyłki do kraju stosującego ISPM 15, niezależnie od tego, jak dobrze wygląda.
Paleta naprawiana
To najczęstsza pułapka. EPAL wymaga, by licencjonowane zakłady naprawcze używały nowego drewna i stosowały krajowe przepisy ISPM 15.[5] Sam standard ISPM 15 rozróżnia jednak dwie sytuacje. Przy naprawie, czyli wymianie mniej więcej do jednej trzeciej elementów, można użyć tylko drewna po zabiegu, a każdy dodany element musi mieć własny znak. Przy przebudowie, gdy wymieniono więcej niż około jedną trzecią elementów, stare znaki trzeba trwale usunąć, a paletę poddać zabiegowi i oznakować od nowa.[2]
W praktyce oznacza to, że paleta z nową deską bez znaku nie jest w pełni zgodna z ISPM 15, choć znak na klockach się zgadza. Inspektor w porcie docelowym ocenia paletę jako całość.
Paleta naprawiona poza systemem EPAL
Naprawianie palet EPAL bez licencji jest zabronione.[1] Takie palety mimo to trafiają do obiegu, na przykład naprawione w magazynie „na szybko” deskami z odzysku. Wymienione elementy zwykle nie mają żadnego znaku, a pochodzenie drewna jest nieznane. Według ISPM 15 władze mogą w takiej sytuacji wymagać ponownego zabiegu całej jednostki.[2]
Podróbka
Podrobione palety EPAL to realny problem. W 2016 roku w Belgii zatrzymano kilka ciężarówek podrobionych palet. EPAL zwraca uwagę, że podróbki zwykle nie mają klamry kontrolnej, a oferty nowych palet znacznie poniżej ceny rynkowej prawie zawsze dotyczą podróbek.[4] Jeśli paleta jest podrobiona, nie ma pewności, że wypalony na niej znak IPPC odpowiada rzeczywistemu zabiegowi.
Co sprawdzić przed załadunkiem na eksport
Kontrola zajmuje kilkanaście sekund na paletę, a może oszczędzić tygodni przestoju w porcie.
- Znak IPPC na obu środkowych klockach dłuższych boków. Musi być czytelny i kompletny: kłos, kod kraju, numer producenta i kod zabiegu HT. Znak rysowany ręcznie jest niezgodny ze standardem.[2]
- Deski i klocki bez znaku. Jeśli któryś element wyraźnie różni się kolorem drewna od reszty, sprawdź, czy ma własny znak IPPC. Jeśli nie ma, odłóż paletę.
- Klamra kontrolna przy palecie wyglądającej na nową. Jej brak to powód do ostrożności.
- Kora, otwory i mączka drzewna. Znak nie chroni przed odrzuceniem, jeśli w drewnie widać ślady owadów albo zostały większe fragmenty kory.
- Drewno do mocowania ładunku. Kantówki i kliny dobite w kontenerze też muszą mieć znak, nawet jeśli wszystkie palety są w porządku.
Przy dużych wysyłkach najprościej jest zamawiać do eksportu nowe palety z pewnego źródła albo wydzielić w magazynie osobną pulę palet sprawdzonych, które nie trafiają do wymiany.
Gdy paleta nie ma znaku albo budzi wątpliwości
Paletę bez znaku IPPC lub z niepewną historią można poddać zabiegowi. W Polsce stosuje się obróbkę termiczną, w której drewno musi osiągnąć w całym przekroju co najmniej 56°C przez minimum 30 minut, albo fumigację fluorkiem sulfurylu. Bromek metylu jest w Polsce zakazany. Przy przebudowie trzeba pamiętać o usunięciu starych znaków przed oznakowaniem palety na nowo.[2]
Wewnątrz Unii Europejskiej znak IPPC na paletach zasadniczo nie jest wymagany. Potrzebny jest przy wysyłkach poza Unię, w tym do Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych czy Chin. O wymaganiach na tych rynkach piszemy w artykułach o eksporcie do USA i do Chin, a o samych paletach po zabiegu na stronie palety fumigowane i fitosanitarne.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każda paleta EPAL ma znak IPPC?
Każda paleta EPAL wyprodukowana od 1 stycznia 2010 roku przechodzi obróbkę termiczną zgodną z ISPM 15 i ma znak IPPC na środkowych klockach. Palety starsze mogą go nie mieć. Znak trzeba więc sprawdzić na każdej palecie przeznaczonej na eksport.
Czy naprawiona paleta EPAL nadaje się na eksport?
Tak, jeśli naprawa była zgodna z ISPM 15. Przy wymianie do około jednej trzeciej elementów każda nowa deska lub klocek musi być z drewna po zabiegu i mieć własny znak. Gdy wymieniono więcej, paletę trzeba poddać zabiegowi ponownie i oznakować na nowo, usuwając stare znaki.
Czy znak IPPC na palecie traci ważność?
Nie. Paleta, która nie była naprawiana ani przebudowywana, nie wymaga ponownego zabiegu ani ponownego znakowania przez cały okres używania. Znak nie chroni jednak przed odrzuceniem, jeśli w drewnie widać ślady żerowania owadów.
Czy paleta EUR bez napisu EPAL może jechać na eksport?
O dopuszczeniu do eksportu decyduje znak IPPC, a nie znak EPAL. Paleta o wymiarach 1200 × 800 mm z innym oznaczeniem lub bez oznaczenia producenta może być zgodna z ISPM 15, jeśli ma prawidłowy, kompletny znak IPPC na wszystkich elementach.
Masz palety bez znaku IPPC albo nie jesteś pewien ich historii? Wykonamy obróbkę termiczną lub fumigację fluorkiem sulfurylu i oznakujemy palety zgodnie z ISPM 15.
Źródła:
[1] EPAL, EPAL Euro Pallet (EPAL 1)
[2] IPPC, ISPM 15: Regulation of wood packaging material in international trade
[3] EPAL, EPAL assumes responsibility for the pallet pool’s safety and quality
[4] EPAL, Several truckloads of counterfeit EPAL pallets discovered in Belgium
[5] EPAL, EPAL pallets “ready for Brexit”